Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại hộ gia đình

Vấn đề cung cấp dinh dưỡng cho trẻ tưởng chừng như đơn giản, nhưng thực tế lại không đơn giản chút nào, bởi nhiều phụ huynh đã và đang phải đối mặt với một thực trạng đáng lo ngại về dinh dưỡng cho trẻ em. Ðể hạn chế tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ, cần phải có chế độ ăn dặm đúng cách cho bé với bốn nhóm thức ăn chính, phát hiện sớm tình trạng thiếu các chất đặc biệt quan trọng cho sự phát triển của trẻ như: vitamin A, sắt, calci... Nếu thiếu các chất này, trẻ dễ bị thiếu máu, còi xương, tầm vóc lúc trưởng thành bị hạn chế, bị các bệnh về mắt …

Muốn phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, cần có sự hiểu biết, chủ động và thay đổi thực hành của mỗi gia đình. Do đó, chương trình phòng chống suy dinh dưỡng lấy gia đình là đối tượng thực hiện công tác chǎm sóc dinh dưỡng cho trẻ em. Mọi gia đình nên hưởng ứng và thực hiện các nội dung cụ thể sau đây:

Chǎm sóc ǎn uống của phụ nữ có thai để đạt mức tăng cân 10-12 cân trong thời gian có thai. Khám thai ít nhất 3 lần, tiêm đủ 2 mũi vắc xin phòng uốn ván.
Cho trẻ bú sớm trong nửa giờ đầu sau khi sinh, bú hoàn toàn sữa mẹ trong 6 tháng đầu và tiếp tục cho bú đến 18-24 tháng.
Cho trẻ ăn bổ sung (ăn sam, ăn dặm) từ tháng thứ 7. Cho trẻ ăn đủ các nhóm chất thực phẩm. Tǎng thêm chất béo.
Cần chia làm nhiều bữa ăn để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng, trẻ cần được ăn nhiều bữa trong ngày vì trẻ nhỏ không thể ăn một lần với khối lượng lớn như trẻ lớn hoặc người lớn.

Thực hiện phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng:

Phụ nữ có thai cần uống viên sắt/ acid folic hàng ngày. Trẻ em 6-60 tháng uống vitamin A liều cao 2 lần một nǎm. Phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn (tiêu chảy, viêm đường hô hấp). Thực hiện tiêm phòng đầy đủ. Chăm sóc và nuôi dưỡng hợp lý khi trẻ bị bệnh.
Phát triển mô hình VAC (vườn – ao - chuồng) để có thêm thực phẩm cải thiện bữa ăn gia đình. Chú ý nuôi gà, vịt đẻ trứng, trồng rau ngót, đu đủ, gấc…
Phấn đấu bữa ăn nào cũng có đủ 4 món cân đối. Ngoài cơm (cung cấp nǎng lượng), cần có đủ 3 món nữa là: rau quả (cung cấp vitamin, chất khoáng và chất xơ); đậu phụ, vừng lạc, cá, thịt, trứng (cung cấp chất đạm và chất béo). Canh cung cấp nước và các chất dinh dưỡng bổ sung giúp ǎn ngon miệng.
Khi trẻ bị bệnh, cần bổ sung nguồn dinh dưỡng tốt hơn để chống đỡ bệnh tật và tăng khả năng phục hồi.
Theo dõi cân nặng hàng tháng là cách tốt nhất để nhận ra đứa trẻ có bị suy dinh dưỡng hay không. Trẻ bị suy dinh dưỡng là khi trẻ không tăng cân trong một khoảng thời gian nhất định hoặc trẻ nhẹ cân hơn những đứa trẻ bình thường cùng tuổi.

Thực hiện vệ sinh môi trường, dùng nguồn nước sạch, tẩy giun theo định kỳ, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm, đảm bảo thức ăn không phải là nguồn gây bệnh.
Thực hiện gia đình hạnh phúc, có nếp sống vǎn hoá, nǎng động, lành mạnh. Có biểu đồ tǎng trưởng để theo dõi sức khoẻ của trẻ. Thực hiện gia đình không có trẻ suy dinh dưỡng. Thực hiện gia đình không sinh con thứ ba.

Tác giả: BS ÊBan Sơn