Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính năm 2026
Ngày Thế giới phòng chống Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) năm 2026 được tổ chức vào ngày 18/11/2026 (ngày thứ 4 tuần thứ 3 tháng 11 hàng năm) với chủ đề “Chẩn đoán và điều trị sớm để có cuộc sống tốt đẹp hơn”. Đây là dịp nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, các yếu tố nguy cơ, dấu hiệu nhận biết, tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và kiểm soát bệnh.
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là tình trạng viêm mãn tính đường hô hấp, gây hẹp đường dẫn khí và phá hủy phế nang. Bệnh thường biểu hiện bằng các triệu chứng dai dẳng như khó thở, ho mãn tính, khạc đờm và giảm khả năng vận động. Theo tài liệu truyền thông, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người và gây tử vong hơn 3 triệu người mỗi năm trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc COPD ở người từ 40 tuổi trở lên ước tính hơn 4,2%; nhiều trường hợp chưa được chẩn đoán do người dân còn chủ quan với các biểu hiện ho, khó thở. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính như:
Người hút thuốc lá, thuốc lá điện tử hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động; Người sống, làm việc trong môi trường ô nhiễm không khí, thường xuyên tiếp xúc với bụi mịn, khí thải giao thông, khói hóa chất tại nhà máy, công trường xây dựng; Người thường xuyên tiếp xúc với khói do đun nấu bằng than, củi, rơm rạ, đặc biệt tại những nơi ở thiếu thông thoáng; Người có yếu tố di truyền như thiếu hụt Alpha-1 Antitrypsin hoặc có tiền sử nhiễm trùng hô hấp nặng từ thời thơ ấu.
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính như: Thuốc lá và thuốc lá điện tử là nguyên nhân hàng đầu, được tài liệu truyền thông nêu chiếm hơn 80% trường hợp mắc COPD. Khói thuốc gây tổn thương phổi và kích thích phản ứng viêm mạn tính; Ô nhiễm không khí môi trường và nghề nghiệp: bụi mịn (PM2.5), khí thải giao thông, khói và hóa chất tại nhà máy, công trường xây dựng; Ô nhiễm không khí trong nhà: khói từ việc đun nấu bằng than, củi, rơm rạ hoặc không gian sinh hoạt thiếu thông thoáng; Yếu tố di truyền và tiền sử nhiễm trùng hô hấp tái diễn/nặng.
Dấu hiệu nhận biết và chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Người dân cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo sớm sau đây, đặc biệt khi có từ hai triệu chứng trở lên như sau: Ho kéo dài, ho khan hoặc ho có đờm dai dẳng, thường xuất hiện nhiều vào buổi sáng; thường xuyên có đờm màu trắng, xám, xanh hoặc vàng; hụt hơi, thở dốc khi đi bộ, leo cầu thang, bệnh có thể tiến triển đến khó thở cả khi nghỉ ngơi; Thở khò khè: có tiếng rít phát ra từ lồng ngực khi hít thở; Mệt mỏi, sút cân: cơ thể suy nhược, giảm khả năng vận động.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và kiểm tra chức năng hô hấp. Đo hô hấp ký là phương pháp quan trọng giúp phát hiện, đánh giá tình trạng tắc nghẽn đường dẫn khí và hỗ trợ chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính như: Cai thuốc lá, thuốc lá điện tử và tránh tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động; Khám sức khỏe và đo hô hấp ký khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ; người trên 40 tuổi, người có tiền sử hút thuốc hoặc làm việc trong môi trường khói bụi cần quan tâm kiểm tra chức năng hô hấp định kỳ; Hạn chế tiếp xúc với khói bụi, khí thải và hóa chất; sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp khi làm việc trong môi trường ô nhiễm, giữ nhà ở thông thoáng; Tiêm vắc-xin cúm hằng năm và vắc-xin phế cầu theo tư vấn của nhân viên y tế nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp; Duy trì hoạt động thể lực phù hợp; thực hiện các bài tập phục hồi chức năng hô hấp như thở chúm môi, thở cơ hoành theo hướng dẫn chuyên môn; Tuân thủ hướng dẫn điều trị, tái khám định kỳ và không tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc.
Việc phát hiện sớm, điều trị và kiểm soát bệnh đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong việc làm chậm tiến triển bệnh, hạn chế đợt cấp và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Bệnh nhân được khám tư vấn đo chức năng hô hấp tại CDC tỉnh Lâm Đồng
Hưởng ứng Ngày Thế giới bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) năm 2026, mỗi người hãy chủ động bảo vệ sức khỏe lá phổi bằng cách không hút thuốc, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đến cơ sở y tế để được tư vấn, kiểm tra khi cần thiết./.










Lượt bình luận
Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.