Quyết liệt triển khai các biện pháp cấp bách nhằm giảm ca mắc và tử vong do bệnh Tay chân miệng

 Quyết liệt triển khai các biện pháp cấp bách nhằm giảm ca mắc và tử vong do bệnh Tay chân miệng

Tính đến tháng 7 năm 2026, tình hình bệnh Tay chân miệng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng tiếp tục diễn biến phức tạp với 3.072 trường hợp mắc, tăng cao so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, trên địa bàn xã Tà Năng đã ghi nhận 02 trường hợp tử vong do nhiễm vi rút Enterovirus 71 (EV71). Kết quả điều tra dịch tễ cho thấy các trường hợp tử vong có liên quan đến việc phát hiện, theo dõi và xử trí chưa kịp thời; người chăm sóc trẻ chưa nhận biết đầy đủ các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng, còn chủ quan trong theo dõi, tự điều trị hoặc đưa trẻ đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa có điều kiện điều trị nội trú, dẫn đến bỏ lỡ thời điểm điều trị tối ưu.

Để chủ động kiểm soát dịch bệnh, khống chế số mắc, hạn chế tối đa các trường hợp chuyển nặng và kiên quyết không để phát sinh thêm trường hợp tử vong do bệnh Tay chân miệng, Sở Y tế đề nghị UBND các xã/phường/đặc khu và yêu cầu các đơn vị y tế nghiêm túc thực hiện Công văn số 4349/SYT-NVY ngày 14/6/2026 của Sở Y tế về việc tiếp tục tăng cường công tác phòng, chống bệnh Tay chân miệng trên địa bàn tỉnh (gửi kèm) và khẩn trương triển khai các nội dung sau:

1. Giao Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh

- Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường giám sát, kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn tỉnh, trọng tâm là bệnh Tay chân miệng, sốt xuất huyết và các bệnh truyền nhiễm có số mắc cao; kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc, tồn tại trong công tác giám sát, điều tra, xử lý ổ dịch, truyền thông và chuyên môn kỹ thuật tại các địa phương để hướng dẫn, chấn chỉnh hoặc tham mưu Sở Y tế chỉ đạo xử lý theo quy định.

- Thường xuyên phân tích, đánh giá diễn biến dịch bệnh; rà soát, xác định các khu vực có nguy cơ cao, nhất là các địa bàn đã ghi nhận ca tử vong hoặc có số mắc gia tăng; chủ động tham mưu Sở Y tế các giải pháp phòng, chống dịch phù hợp với tình hình, không để dịch bệnh lan rộng.

- Thành lập và duy trì các đội đáp ứng nhanh, sẵn sàng hỗ trợ địa phương điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch, hướng dẫn chuyên môn và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch khi có yêu cầu.

- Tăng cường truyền thông nguy cơ bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương; ưu tiên truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phối hợp với chính quyền địa phương, người có uy tín trong cộng đồng, chức sắc tôn giáo và các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, dấu hiệu chuyển nặng và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.

2. Đối với các cơ sở khám chữa bệnh (kể cả cơ sở hành nghề y, dược tư nhân)

- Tổ chức rà soát, cập nhật và tập huấn lại Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh Tay chân miệng theo quy định của Bộ Y tế cho toàn bộ nhân viên y tế trực tiếp tham gia khám, điều trị; đặc biệt chú trọng nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng để xử trí hoặc chuyển tuyến kịp thời.

- Thực hiện nghiêm quy trình phân loại, theo dõi và điều trị người bệnh; bảo đảm phát hiện sớm các trường hợp có nguy cơ diễn biến nặng để chỉ định nhập viện hoặc chuyển tuyến phù hợp, tuyệt đối không để chậm trễ trong công tác cấp cứu, điều trị.

- Thực hiện nghiêm chế độ thông tin, báo cáo ca bệnh qua hệ thống Thông tư 15/2026/TT-BYT trong vòng 24 giờ.

- Đối với các cơ sở y tế tư nhân (Phòng khám, nhà thuốc): Khi tiếp nhận trẻ có dấu hiệu nghi ngờ TCM, phải tư vấn quyết liệt và yêu cầu thân nhân đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế có điều trị nội trú (Trung tâm Y tế hoặc Bệnh viện tuyến tỉnh) để theo dõi sát. Tuyệt đối không được giữ bệnh nhân để điều trị ngoại trú hoặc kê đơn tại nhà khi trẻ có dấu hiệu bất thường. Phải giải thích rõ nguy cơ tử vong nhanh của chủng EV71 cho phụ huynh để họ phối hợp nhập viện. Cơ sở nào vi phạm dẫn đến ca tử vong sẽ bị xử lý nghiêm khắc và xem xét đình chỉ hoạt động.

3. Đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu

- Chỉ đạo Trạm Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ sở giáo dục, y tế thôn, tổ dân phố, các tổ chức chính trị - xã hội, người có uy tín trong cộng đồng và các lực lượng liên quan tăng cường giám sát dịch bệnh tại cộng đồng; phân công cụ thể trách nhiệm đối với từng địa bàn, từng thôn, tổ dân phố, bảo đảm thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.

- Chỉ đạo TYT phối hợp với Y tế thôn bản và người có uy tín trong cộng đồng, người phụ trách các cơ sở tôn giáo (già làng, mục sư, linh mục) tổ chức chiến dịch “Gõ cửa từng nhà, rà từng đối tượng” để phát hiện sớm ca bệnh ẩn trong cộng đồng.

- Chủ động bố trí nguồn kinh phí của địa phương và huy động các nguồn lực hợp pháp để bảo đảm hóa chất, vật tư, phương tiện phục vụ công tác phòng, chống dịch theo phương châm “4 tại chỗ”.

- Kiểm tra nghiêm ngặt các trường mầm non, nhóm trẻ tư thục; kiên quyết tạm đình chỉ các cơ sở không đảm bảo điều kiện vệ sinh hoặc giấu dịch.

4. Đề nghị UBND xã Tà Năng

Đề nghị Chủ tịch UBND xã Tà Năng khẩn trương phối hợp với ngành Y tế triển khai tổng lực các biện pháp tại Mục 3, đồng thời trực tiếp chỉ đạo thực hiện ngay các nội dung cấp bách sau:

- Huy động toàn bộ các ban, ngành, đoàn thể, cơ sở giáo dục phối hợp với Trạm Y tế xã triển khai hoạt động giám sát, dập dịch triệt để tại cộng đồng, đảm bảo không để xảy ra thêm bất kỳ trường hợp tử vong.

- Chỉ đạo TYT xã Tà Năng lập danh sách và thực hiện theo dõi, giám sát chặt chẽ tình trạng sức khỏe của 100% trường hợp tiếp xúc gần (F1) với trường hợp tử vong; thực hiện chiến dịch “Gõ cửa từng nhà, rà từng đối tượng” khám sàng lọc tay - miệng cho toàn bộ trẻ dưới 5 tuổi tại khu vực ổ dịch nhằm phát hiện ngay các ca bệnh nhẹ còn ẩn trong cộng đồng để có biện pháp đáp ứng, hỗ trợ và hướng dẫn kịp thời.

- Phối hợp với các chức sắc tôn giáo (mục sư, linh mục), già làng tại các điểm nhóm Tin lành và Nhà thờ để lồng ghép nội dung truyền thông về dấu hiệu nhận biết bệnh và cảnh báo nặng (sốt cao liên tục, giật mình, nôn nhiều...). Đồng thời, chỉ đạo Đài truyền thanh xã phát sóng liên tục 2–3 lần/ngày thông điệp phòng bệnh bằng tiếng phổ thông và tiếng dân tộc (Chu Ru, K’Ho,...).

- Cấp phát đầy đủ Cloramin B và cử cán bộ trực tiếp xuống từng hộ gia đình để hướng dẫn, giám sát người chăm sóc trẻ thực hiện vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng, khử khuẩn đồ chơi và vật dụng sinh hoạt theo đúng quy chuẩn kỹ thuật của Bộ Y tế.

Sở Y tế đề nghị Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu; yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị y tế và các đơn vị có liên quan thực hiện với tinh thần “Chống dịch như chống giặc”. Đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách để bảo vệ tính mạng người dân trên địa bàn tỉnh, tuyệt đối không lơ là, thiếu trách nhiệm để dịch lan rộng hoặc có thêm tử vong./.

Thái Tuyền (CDC Lâm Đồng)