Báo động tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong trường học

Ảnh minh hoạ từ Internet

Chị Mai Thị Thanh N. (phường Nghĩa Đức – thành phố Gia Nghĩa) – một trong những phụ huynh có con tham gia hút thuốc lá điện tử rất đồng tình với hoạt động ngoại khóa tuyên truyền, giáo dục nói trên của nhà trường. Bản thân chị vừa trải qua thời gian khó khăn, khủng hoảng khi đối mặt với thực tế con gái tham gia hút thuốc lá điện tử trong một thời gian dài trước khi gia đình phát hiện và có các biện pháp can thiệp. Chị tâm sự: “Là một người mẹ có con từng hút thuốc lá điện tử, chị rất đồng cảm với nỗi lo của nhiều gia đình và toàn xã hội hiện nay. Có trải qua cảm giác thấy con hành động sai mà hậu quả thì khôn lường, mới hiểu hết được tác hại của hút thuốc lá điện tử”. Con gái chị N đã từng có các biểu hiện  mệt mỏi, uể oải, phờ phạc, đau đầu, chán ăn, thường xuyên ngáp dài và trong tình trạng thiếu ngủ, buồn ngủ. Suy giảm về sức khỏe khiến việc học trì trệ, bỏ bài rất nhiều dẫn đến kết quả học tập sa sút. Những ngày đi học, con thường xuyên về nhà muộn với muôn vàn lý do như ở lại dọn vệ sinh lớp; đi thăm bạn ốm… Nghi ngờ với các biểu hiện và hành động lạ của con, chị N. quyết tâm tìm hiểu và “tá hỏa” khi phát hiện con mình đang tham gia cùng một nhóm bạn hút thuốc lá điện tử. Tìm hiểu sâu hơn chị N còn biết thêm có một số em đã giới thiệu, mua bán thuốc lá điện tử  từ nhóm bạn bè khác bên ngoài đưa vào nhà trường. Việc làm này của các em nếu không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến những hành động vi phạm pháp luật như mua bán, trao đổi, tàng trữ các chất gây nghiện. Từ đây chị N đã hiểu hơn về con đường xâm nhập, lây lan tình trạng hút thuốc lá điện tử trong trường nơi con chị đang theo học.

Trường hợp con gái chị N không phải là điển hình của trào lưu hút thuốc lá điện tử trong học sinh cấp II, cấp III hiện nay. Em H.D. -  học sinh lớp 7 một trường THCS trên địa bàn thành phố Gia Nghĩa cho biết, lớp của em cũng có một nhóm bạn thường xuyên sử dụng thuốc lá điện tử. Các bạn thường hút trong giờ ra chơi, đầu buổi học hoặc khi ra về, những lúc không có mặt thầy, cô giáo. Không chỉ hút cùng nhau mà các bạn còn rủ rê, lôi kéo ngày càng có thêm nhiều bạn trong lớp cùng tham gia sử dụng. Chỉ đến khi sự việc được phát hiện, các bạn bị thầy, cô giáo và gia đình can thiệp bằng nhiều biện pháp thì phong trào hút thuốc lá điện tử của nhóm bạn mới lắng lại, không diễn ra trong lớp nữa. Cũng theo H.D, lý do có nhiều học sinh hút thuốc lá điện tử một phần do bị lôi kéo, kích động và muốn thể hiện bản thân, một phần vì tò mò, thích khám phá mà không ý thức hết hậu quả của hành động.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, mọi sản phẩm thuốc lá đều có hại cho sức khỏe. Người sử dụng thuốc lá điện tử sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái nghiện, đặc biệt ở những người trẻ tuổi. Thuốc lá gây các bệnh cấp tính và mãn tính như bệnh tim mạch, đột quỵ, hô hấp, tiêu hóa, ngộ độc, động kinh, các bệnh về răng miệng và ung thư. Tiếp xúc thụ động với Nicotine trong các sản phẩm này cũng gây tác động bất lợi cho sức khỏe bà mẹ, ảnh hưởng xấu đối với sự phát triển não bộ bào thai, trẻ em và vị thành niên.

Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử đang tăng nhanh một cách đáng báo động, dưới nhiều hình thức chiêu trò dụ dỗ tinh vi. Đặc biệt, đã ghi nhận tình trạng thuốc lá điện tử bị lợi dụng để pha trộn ma túy và các chất gây nghiện khác. Đáng chú ý, hầu hết các trường hợp xảy ra ở lứa tuổi học sinh cả nam và nữ với tỷ lệ học sinh sử dụng thuốc lá điện tử tăng từ 2,6% năm 2019 lên 3,5% năm 2022.

Dụng cụ để hút thuốc lá điện tử thế hệ mới có mẫu mã đa dạng, thoạt nhìn trông giống hình các thỏi son, chiếc hộp, cây bút, cái kẹo, ly uống nước… rất cuốn hút giới trẻ. Dụng cụ để hút thuốc lá điện tử được thiết kế theo hình thức có bộ phận làm nóng bằng pin để đốt cháy tinh dầu và bộ phận chứa tinh dầu bao gồm hoá chất và hương liệu, với các mùi hương đa dạng. Bản thân tinh dầu của thuốc lá điện tử đã chứa nicotin và nhiều chất gây hại cho cơ thể. Khi phối trộn thêm các loại chất lạ, chất kích thích, ma túy… thì tổng các thành phần gây hậu quả không thể lường trước được và có thể mang lại những hệ lụy vô cùng nguy hiểm.

Trước những nguy cơ đáng báo động về tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong trường học, Sở Y tế đã tăng cường các hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc triển khai nhiều hoạt động trong đó tập trung thực hiện nội dung kế hoạch phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2023 của ngành Y tế. Sở Y tế cũng đã chủ động phối hợp với các ban, ngành chức năng trên địa bàn như Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Thông tin và truyền thông, Công an tỉnh Đăk Nông và UBND các huyện, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, thực thi Luật phòng, chống tác hại thuốc lá./.